Categorie archief: Locaties

In deze categorie worden de vindplaatsen beschreven.

Akker op de Geestgronden nabij de Oude Tol


Met toestemming van de grond pachter heb ik op deze akker gezocht. Deze akker ligt achter de oude tramhalte bij de Oude Tol langs de Antwerpsestraatweg en wordt al eeuwen beboerd. Het is een oude akker waar volgens Piet Bogers vroeger aardig wat stadsvuil is gebruikt om te bemesten. Ik ben benieuwd wat de akker te bieden heeft. Volg het op deze site, klik op Oude Tol in de Tagwolk!

Grondstort in de Augustapolder


Grotere kaart weergeven

In de Augustapolder, onderaan het Benedenbaantje lagen als ik het mij goed herinner vroeger de landerijen van boer Nuijten. Met het verleggen van de Markiezaatsweg enkele jaren geleden is dit terrein aanzienlijk veranderd. De landbouw is verdwenen en er is een heel sportcomplex herrezen. Het overige gebied is bouwrijp gemaakt voor toekomstige bebouwing en voorlopig met grond uit de omgeving opgehoogd. Deze ophogingen bestaan volgens mij uit de grond die afkomstig zijn van de waterlopen die gegraven zijn tussen de Markiezaatsweg en de binnenbandijk in. We waren benieuwd of er iets te vinden was en we zijn er dus ook geweest. Vandaar staat hij in de lijst van zoeklocaties op mijn site. Het is in ieder geval een locatie die geroerd is.

Voormalig Huize Goeree op landgoed Zoomland


Grotere kaart weergeven

Huize Goeree op Landgoed Zoomland nabij de Klavervelden

Dit huis heet Huize Goeree en stond op landgoed Zoomland, vlak bij de Klavervelden. De foto hiernaast is volgens het archief van laatst 1920 en komt van de Beeldbank van het Markiezenhof. Ik vond de locatie van het huis terug aan de hand van een kaart uit 1876. Deze kaart komt eveneens van de beeldbank van het Markiezenhof.

    • Identificatienummer: KM 205.
    • Objectnaam / titel: Gemeente Bergen op zoom.
    • Sectie D.

De kaart is vervaardigd door A. Borrenbergen. Op deze kaarten legde men de percelen vast ten behoeve van bijvoorbeeld belasting en/of eigendom registratie. Tegenwoordig doet het Kadaster dit.

kaart_huize_Goeree

Na een bericht op 7 januari 2014 van Marijke Seip begon de speurtocht naar deze plek pas goed op gang te komen. Marijke Seip schreef mij het volgende:

Hallo,

Ik ben in het bezit van een kopie van een schilderij t.g.v. de eerste steenlegging van Huize Goeree in 1860. Het schilderij hing bij Ir P. de Sonnaville te Winssen. Het gaat hier om een groepsportret van de familie Smelt. Het is slechts een A-vijfje, maar de informatie achterop is wellicht interessant. Het is een oud fotolijstje met daarin een kopie van een schilderij van de familie Smelt. Achterop, nog met oude typemachine, staat een overzicht van wie het allemaal zijn. Ik heb het even gescand en heb het resultaat als bijlage toegevoegd.

Ik heb ook nog wat research gedaan. Op Geanet is de stamboom te vinden van Gerrit Smelt. Er woont nog een nazaat van Piet de Sonnaville in Winssen. Hij is appelteler aldaar. Wellicht dat hij meer kan vertellen over het schilderij.

groet,
Marijke Seip

Eerstesteenlegging_HuizeGoe

 

bijschrift_eerstesteenleggi

Het huis op de foto is dus gebouwd door Dhr. Gerrit Smelt geboren te Amsterdam. Hij was volgens Google een sigaren fabrikant die actief was in de Eindhovense sigarenindustrie en hij heeft het waarschijnlijk goed gedaan, want in 1860 heeft hij de eerste steen laten leggen voor Huize Goeree. Met betrekking tot deze sigarenindustrie en de stamboom van Gerrit Smelt vond ik iets terug op deze website. Dankzij de informatie van Marijke Seip heb ik dit weten te achterhalen! Deze duidelijkheid lijkt puur dus daar valt dan niet over te twisten. Wat ineens wel interessant wordt is de kaart uit 1787 die ik ook heb gevonden. Op deze kaart heet het gebied Hincxmeer.

Op woensdag 1 oktober 2014 schreef Gerard Smelt mij in een mail het volgende:

Wilfred,

Ik ken Marijke niet.

Van mijn onderzoek in 1986, ik heb daar destijds ook opgravingen gedaan samen met monumenten zorg, is dit beschreven in een boek dat ik in 1986 heb gepubliceerd.

1411: de oudste vermelding die ik heb kunnen vinden was Ansen Mare (een moergebied in exploitatie gegeven).

1529: werd het gebied wat je nu beschrijft als Hincxmeer onder de naam Anxtmeere in een testament van Antonius Glymus (deken in Bergen op Zoom) genoemd. Er stond toen een huis en een hoeve.

1684: is dit Anxtmeere opgesplitst in Hengstmeer en Kleijn Anxtmeer of Clavere velden.

1760: Rond deze tijd is er van dit gebied een kaart getekend door Henry Adan (t.b.v de cijnsregisters). Het was in die tijd eigendom van Adriaan David van der Gon (Vice Admiraal van Holland en West Friesland) deze heeft Hengstmeer omgedoopt in Goe ree (goede rede).

1852: Gerrit Smelt verwierf dit landgoed in 1852. Gerrit smelt heeft het landhuis laten herbouwen: het fungeerde als vakantiehuis. de genoemde 1860 als bouwjaar is zeker 5 jaar later als ik had verwacht. Gerrit Smelt was reder van beroep. (rederij Frederik Smelt en zonen, Gerrit was de zoon ) dat zijn dochter met sigarenfabrikant Mignot was getrouwd wil nog niet zeggen dat hij tabaksfabrikant was. Na opheffing van de rederij ging de familie Smelt in 1891 op het landgoed wonen.

ps. Gerrit Smelt is wel in Bergen op Zoom overleden. Zijn echtgenoot een half jaar eerder in Amsterdam.

1909: Het landgoed werd in 1909 verkocht aan Dr. Geluk. Rond 1929 is het verbouwd door er een etage bovenop te zetten. In 1939 is het na een brand afgebroken.

1972: In 1972 kocht de stichting Noord-Brabants landschap het landgoed samen met een aantal andere en het gebied kreeg de naam Zoomland.

illustraties: in de archieven van Bergen op zoom zijn betere foto’s beschikbaar ook met een zijkant. ik heb er ook nog eentje met een extra etage erbovenop. Ik heb ook nog een foto van een deel van de toegangspoort met OE er op (opgevist uit de gracht).

ps. Er is ook nog een omgevingschets naar aanleiding van opgravingen en bodem kartering in 1948 waar een meer (na turfuitgraving) aangetekend is die in de 16e eeuw direct ten noorden van het landgoed lag.

ps. Verder het schilderij. de getoonde foto van voor de restauratie. Ik heb er eentje van na de restauratie.

ps. De foto die aan het beging toont is niet van 1920 maar waarschijnlijk veel eerder waarschijnlijk rond 1903 toen er aan hondenfokkerij gedaan werd het ras Korthals. Niet omdat ze een kortehals hadden meer omdat een Dr. Korthals met dat jachthonden ras was begonnen.

ps. Het schilderij is niet van 1860 maar 1855 geschilderd door Reinier Kraaienvanger. Het is een schilderij op schaal 1 op 1 wat kolossaal is.De personen genoemd in de stamboom waar het schilderij zou zijn zijn inmiddels overleden. In feite werd ik geattendeerd op je site door de persoon waar het schilderij nu hangt.

Kijk ook op: http://www.stamboom-online.eu/pages/smelt.php

en http://www.smeltnet.eu/stam/media/stam/page/t8861d.html#9376

Kind regards / Met vriendelijke groet / Cordialement / Mit freundlichen Grüßen / Atenciosamente,

Gerard Smelt

Hincxmeer

Ook heb ik nog een kaart gevonden uit 1787. Daar is de situatie van het landhuis al weer heel anders dan in 1876. Er zijn in ieder geval enkele gebouwen gesloopt en herbouwd en het terrein was heel anders ingedeeld.

  • Document-type: Kaart
  • Identificatienummer: KM 192 G
  • Inhoudsdatering:  laatst 1787
  • Inhoudsdatering opmerkingen: Datum situatie ca. 1787. Kaart is kennelijk gescheurd uit een kohier of cijnsregister.kaart_huize_Goeree_1787

Op dit moment is de markante gracht nog duidelijk aanwezig rondom het perceel in het bos. Een dam geeft toegang tot het geheel wat vooral bestaat uit een wildernis van bramenplanten. Enkele kale plekken verraden nog de plaatsen van de bebouwing. Daar heb ik gezocht.

20131211_102312

Op 16 oktober 2015 schreef Olivier Mertens de volgende aanvulling via deze website:

Naar aanleiding van uw verhaal over het landgoed Goeree en de familie Smelt kan ik u hierbij het volgende mededelen. De oudste vermelding van Hengstmeer (als “Ansenmare”) dateert uit 1411, toen het als moergebied werd geëxploiteerd ten behoeve van met name turfwinning. Na deze moerexploitatie viel het gebied terug aan Jan III van Glymes (1452-1532), heer van Bergen op Zoom, die Hengstmeer in 1529 – toen vermeld als “Anxtmeere” – schonk aan zijn natuurlijke broer Antonius van Glymes, ook genaamd Van Bergen (overleden in 1540), kanunnik en deken van het kapittel van Sint-Geertrui, lid van de domeinraad van Bergen op Zoom en eerste hofkapelaan van hertog Philips de Schone en keizer Karel V. Diens executeurs-testamentair transporteerden Hengstmeer, inmiddels met een huis, hoeve en bossen, in 1540 aan een andere bastaardbroer, te weten Hubrecht van Bergen, schout, drossaard en kastelein van Wouw en het Oostkwartier van het markiezaat Bergen op Zoom en lid van de Bergense raad- en rekenkamer. In de loop van de 17e eeuw viel het oude Hengstmeer uiteen in twee delen: het grootste deel, dat de naam Hengstmeer zou blijven dragen, was in 1684 eigendom van Hugo Cornets de Groot (1658-1705), heer van Hildernisse, schout en drossaard van Bergen op Zoom. Het kleinere deel, “Kleijn Angstmeer” of “Clavere Velden” genaamd, was toen in handen van Gillis Brouwers. In 1644 was ene Jan van Hove, poorter van Bergen op Zoom, “edele heere van Watervliet ende Anghstmeer” en was er ook sprake van de “heerlijckheijt van Angstmeer”.

Vanaf de 18e eeuw werd voor dit buiten, op enig moment eigendom van Adriaen David van der Gon, vice-admiraal van Holland en West-Friesland, ook de naam “Goeree” gebezigd – de naam ‘Hengstmeer’ bleef nog lang in zwang. In 1825 werd het omschreven als “eene schoon gelegene BUITENPLAATS, genaamd Goeree, staande en gelegen onder de buiten poorterij van Bergen op Zoom, en onderscheidene parceelen ZAAI-, WEI- en HOFLANDEN, benevens aanzienlijke MAST- en SCHAARBOSSCHEN, waarin mede extra zware EIKE en BEUKE BOOMEN; voorts in plantsoenen, VISSCHERIJEN en HEIVELDEN.” Het centrum van dit aanzienlijke landgoed werd gevormd door een recht¬hoekig herenhuis, dat met enige bijgebouwen (waaronder een koetshuis) op een geheel omgracht rechthoekig perceel stond; de gracht werd gestuwd vanuit het zogenaamde Keutelmeer, een ronde poel met een eiland in het midden, die ten oosten van het huis was aangelegd.

De uit Zierikzee afkomstige Hubertus Petrus Schillemans (1786-1863), rentenier en grondeigenaar, woonachtig te Oosterhout (N.-Br.), kocht de buitenplaats Hengstmeer bij Bergen op Zoom in 1829.

In 1852 werd Hengstmeer verkocht aan zijn schoonzoon Gerrit Smelt (1808-1878), koopman en reder te Amsterdam, die in 1842 was gehuwd met Maria Catharina Schillemans (1814-1878). De familie Smelt dreef sinds het eind van de 18e eeuw een florissante handel op met name West-Indië (Havana, Cuba, Suriname, Curaçao); met een eigen vloot exporteerde zij met name kaas en boter en importeerde zij uit ‘de West’ suiker, rum, tabak, sigaren, koffie, katoen, mahoniehout en zelfs kokosnoten. Gerrit Smelt was daarnaast betrokken bij de oprichting van maatschappijen zoals de Nederlandsche Zee-Assurantie-Compagnie, de Sociëteit van Nederlandsche Scheepsbouw en Scheepvaart, de Sleepdienst-Maatschappij en de Amsterdamsche Kanaal-Maatschappij.

Goeree werd in 1852 beschreven als: “Het LANDGOED GOEREE, van ouds genaamd HENGSTMEER en de KLAVERVELDEN, alles aan en bij elkander gelegen onder Bergen-op-Zoom, nabij de Straatwegen van Bergen-op-Zoom naar Antwerpen en naar Breda, bestaande onder anderen uit een HEERENHUIS, BOUWMANSWONING, SCHUUR EN VERDERE TIMMER, TUIN EN LANEN, DREVEN, VIJVERS, ZAAI- EN WEILANDEN, SCHAAR- EN MASTBOSSCHEN, OPGAAND GEBOOMTE en PLANTAGIEN”, groot 93 bunders. Gerrit Smelt liet het oude (vermoedelijk 18e-eeuwse) huis al snel ingrijpend verbouwen, waarschijnlijk met het oog op de komst zijn schoonvader: in 1853 verhuisde Hubert Schillemans, inmiddels weduwnaar, met zijn dienstmeid en dienstknecht definitief naar deze buitenplaats; hij overleed in 1863 op dit huis.
Het echtpaar Smelt-Schillemans, dat zich inderdaad in 1855 met het hele gezin fraai heeft laten portretteren door Reinier Craeyvanger (1812-1880), verruilde, nadat hij zich uit actieve zaken had teruggetrokken, in mei 1867 permanent naar Goeree. Hij was – zoals vele van zijn nazaten – een fanatiek jager, voor welke passie het landgoed zich uitstekend leende. Gerrit Smelt overleed in 1878 op Goeree, zijn weduwe stierf kort nadien te Amsterdam.

De volgende eigenaar was hun zoon Hubertus Gerardus Maria Smelt (1848-1908), die in 1868 firmant van het handelshuis en de rederij was geworden. Ook Hubert Smelt, die nog de eerste steen van het verbouwde huis had gelegd, was een toegewijd jager (in 1875 was hij één van de stichtende leden van de Nederlandsche Jachtvereeniging ‘Nimrod’). In 1880 was het landgoed zo’n 100 hectare groot, met “een ruim, solied en modern gebouwd Heerenhuis, alsmede Stallingen, Remises, Tuinmanswoning” en twee boerderijen. Zakelijk ging het Hubert minder voor de wind en in 1891 failleerde hij. Goeree wist hij echter klaarblijkelijk te behouden (of opnieuw terug te kopen), wat kort na zijn faillissement vestigde hij zich (met zijn tweede echtgenote en kinderen, waaronder mijn overgrootmoeder) op dit landgoed, waar zij in 1900 formeel werden ingeschreven.

Na het overlijden van Hubert Smelt, die in december 1908 op Goeree overleed, besloten diens oudere kinderen om het landgoed te verkopen. De nieuwe eigenaar werd Dr Marinus Geluk, buurman en een jachtvriend van Hubert. In datzelfde jaar, tussen juni en november 1909, verlieten alle kinderen Smelt het huis. Al met al is de buitenplaats van 1829 tot 1909 “in de familie” – eerst Schillemans, vervolgens Smelt – gebleven. Desgewenst kan ik u een betere foto van het groepsportret uit 1855 toezenden.

Olivier bedankt! Het kan niet completer!

 

Lokatie van de molen bij de Heimolen (tot 1890)

Grotere kaart weergeven

Op een druilerige zondag zat ik eens in het tijdschrift de Waterschans te neuzen. Ik vond het onderstaande artikel en er ontstond interesse voor de molen die op de Heimolen zou hebben gestaan. Mooi hoor een oude molen, maar waar precies zou hij dan hebben gestaan? Dan zou ik er eens kunnen gaan zoeken.

heimolen_waterschans

Na het lezen van deze tekst kwam de speurtocht naar een kaart met de locatie van de molen. Die was met een eenvoudige zoekopdracht bij de beeldbank van het Markiezenhof snel gevonden. De volgende kaart geeft de plek piekfijn aan:

  • Identificatienummer:         KM 226
  • Inhoudsdatering:               laatst1880-09-28
  • Beschrijving voorstelling:   Kadasterkaart van Bergen op Zoom, Sectie E2.
  • Toponiemen:                     Bij den Hei Molen, De Kievit, Molenzigt.

kaart_molenOok stond de houten molen getekend op een kaart uit 1759. Van deze kaart is hieronder een fragment te zien.

kaart-met-molen-1759

 

Deze kaart verraad ook een beetje hoe de molen er uit heeft gezien. In de regio stonden meerdere molens met deze vorm. Ik vond op internet een foto van een molen die in Roosendaal langs de Bredasche baan heeft gestaan. De foto dateert uit 1925. Het is dan ook heel goed mogelijk dat de molen op de Heimolen er zo heeft uitgezien.

BU251313

Lokatie van verdwenen boerderij bij Landgoed Lievensberg

Beschrijving Wikipedia:

Het Landgoed Lievensberg is een 127 hectare groot bosrijk landgoed ten oosten van de A58 bij Bergen op Zoom.

Het gebied bestaat uit loof- en naaldbos, enkele vastgelegde stuifduintjes en een ca 25 ha groot heideveld in het van het gebied. Het ligt vlak bij de stad en wordt druk bezocht door wandelaars. Het is met name te bereiken vanaf de Balsedreef. Die omgeving is fraai parkachtige aangelegd met zware beukenlanen, picknickplaatsen, een heidetuin en een vijver. In de heidetuin vindt men 30 soorten heide.

Het gebied is in eigendom en beheer bij de gemeente Bergen op Zoom, maar een deel is in gebruik als waterwingebied van Brabant Water, dat een productiebedrijf heeft nabij Nieuw-Borgvliet aan de overzijde van de A58, Mondaf genaamd.

Grotere kaart weergeven

Ik ben gaan zoeken bij de entree van de “voormalige” zandweg naar Lievensberg. Dit pad begint aan een zijpad van de Huijbergsebaan welke parallel loopt met de leidingstraat. Na ongeveer 300 meter begint haaks op dit pad de zandweg naar het landhuis Lievensberg. Dit valt erg op, omdat er 3 open vakken langs dit pad zijn, omringd door enorme beukenbomen die zo dicht op elkaar staan dat het eerder doorgeschoten beukenhagen lijken te zijn. Dit trok mijn aandacht vooral vanuit de luchtfoto’s in Google Earth. Dit pad verbond het landhuis met Groot Molenbeek en is goed te zien van boven. Het loopt vanaf het beschreven beginpunt tot aan de Heidetuin, dus bijna tot bij het landhuis. Ik hoorde van voorbijgangers dat er een boerderij gestaan moet hebben. Daarom ben ik gaan speuren in de beeldbank van het Markiezenhof om oude kaarten te vinden van het gebied. Ik vond een kaart uit 1907 waar een boerderij op staat.

  • Kaart identificatienummer KM 49.
  • Objectnaam/titelGem: Bergenopzoom in 7 sec: Sectie E in 3 bladen genaamd Borgvlietsche Heide Blad 2 van Nº 135-310

 Hieronder een screenshot van het gebied waar ik actief ben geweest.

Vindplaats_Lievensberg_kaar

Lokatie van de Oude Huijbergsebaan


Grotere kaart weergeven

De Oude-Huijbergsebaan is voor mij persoonlijk een belangrijke straat. Daar woonden op nummer 283 namelijk mijn opa en opa op Nieuw Borgvliet. Ik heb eigenlijk een groot deel van mijn kinderjaren ook daar doorgebracht. Toen nog een dorp welke later als wijk werd opgeslokt door de grote stad Bergen op Zoom. Nu zijn druilerige zondagen de mooiste momenten om op Google Earth rond te kijken, en daarbij viel mij ineens iets op. Ik zag een lijn van bomen vanuit de huidige Oude-Huijbergsebaan doorlopen langs de Marathonstraat, Cort-Heyligers Kazerne en de Vondellaan tot aan de Galgenbaan. Ik werd nieuwsgierig en raadpleegde de beeldbank van het Markiezenhof voor een kaart en kwam tot de conclusie dat de baan wel heel erg lang is geweest. Na veel gepuzzel heb ik straatnamen kunnen plaatsen op een oude kaart van 1560 waarvan ik denk dat ze op de goede plaats staan.

kaart1560

oude-huijbergsebaan

Lokatie voormalig badstrand “de Duintjes”


Grotere kaart weergeven

a69d4340-bb73-012e-ab84-0050569439b1De Duintjes zijn oorspronkelijk ontstaan in de laatste ijstijd, het Weichselien. Dat is zo’n 12.000 tot 15.000 jaar geleden. Er was hier in ons gebied geen landijs maar alles was wel heel het jaar door bevroren (permafrost genaamd). Zo’n 1,2 miljoen jaar eerder, tijdens de eerste ijstijd (het Tiglien) had zich al een zandrug afgezet langs dit gebied welke de formatie van Tegelen wordt genoemd. Het laatste deel ligt bij ons en wij noemen dit stukje de Brabantse Wal. Achter deze rug lag het gebied, wat later het badstrand zou worden, in een luwte waardoor het zand wat met de continue harde wind uit het noordoosten aan kwam waaien neer kwam.  In de zomer kwam de temperatuur aan het oppervlak toch net boven nul door de warmte van de zonnestralen. Op deze ontdooide plekken kon stuifzand zich afzetten in dit gebied. Aan het smeltwater op het grondoppervlak bleef dit zand op verschillende plekken plakken en groeide het uiteindelijk in een continue situatie van 3000 jaar uit tot best forse duinen. Uit deze tijd zal ik geen vondsten doen, maar het is wel erg leuk om de oorsprong van het landschap te weten. Dit zal toen heus ook hebben meegewerkt aan de grote stroom toeristen die er in de periode 1932 – 1939 naar dit gebied trokken om te recreëren. Van hen wil ik graag iets vinden.

Voor de oorlog 1932 t/m 1939

poster_DuintjesVroeger in de jaren 80 hing in Cafe” de Duif” in de Engelsestraat deze poster aan de muur. In die jaren had ik nog niet echt veel aandacht hiervoor, maar nu was het met het hebben van een metaaldetector toch wel noodzakelijk om een missie te vinden. Door een artikel in een regionaal magazine kwam de aandacht weer even terug op de Duintjes. De poster werd gebruikt in de periode 1932 – 1939 toen dit gebied nog een toeristische trekpleister was voor zon, zee, zand en strand en 30.000 bezoekers trok per seizoen. Van deze gloriejaren wil ik wel wat terugvinden. Dus een reden om te gaan zoeken. Wat ik er hoop aan te treffen is hopelijk voorzien van een datum. Geld is het eenvoudigst, want daar staat een jaartal op maar mijn doel is dus in eerste instantie iets van die periode te gaan vinden. Dit is vooral, omdat die mij het meest onbekend is. Zelfs niet van horen zeggen.

duintjes_evan_sepia

De tweede wereldoorlog 1940 -1944

De Duintjes verloor haar succes door de Tweede Wereldoorlog. Het gebied werd ingenomen door de Duitsers en zij gebruikte het als oefenterrein. Aan het eind van de oorlog werd het terrein vol gelegd met mijnen en boobytraps om de oprukkende geallieerden tegen te houden. Niet gek dat heel veel vondsten dus uit deze periode komen.

duintjes_nancy_sepia

Na-oorlogse periode 1950 – 1984

Na de oorlog is er krampachtig geprobeerd om het succes van voor de oorlog weer terug op te pakken. De familie Goderie die er voor de oorlog altijd succesvol de horeca had uitgebaat, probeerde het als eerste weer terug op te zetten maar zij verloren bij een bezoek  aan het terrein hun jongste zoon op een landmijn en vertrokken daarna naar het buitenland. Door een kartbaan met voorzieningen en een cafetaria van de familie Soeters, heeft het terrein nog enige tijd mensen aangetrokken zo eind jaren ’50. Dit duurde tot halverwege de jaren ’80 maar daarna nam het bezoekersaantal weer af. Enkele oorzaken van dit waren: Het vragen van entreegelden, (geluids)overlast in het gebied  en het verdwijnen van eb en vloed door de afdamming van het Markiezaatsmeer met de Makiezaatskade die loopt vanaf de Molenplaat tot aan de Kreekrak. Het gebied is officieel teruggegeven aan de natuur en wordt momenteel actief beheerd door Brabants Landschap.