Tagarchief: Munten

Halve cent van Wilhelmina uit 1894 bij de Oude Tol

Deze halve cent was niet zo eenvoudig te dateren. Het was de laatste vondst van de dag. De munt is behoorlijk aangetast aan één zijde. En natuurlijk is dit de zijde met het jaartal erop. Toch is het met een hoop trucs met schaduw gelukt om te bepalen dat deze vondst uit 1894 komt. De andere zijde met 1/2 cent erop liet al zien dat het een halve cent van het eerste of tweede type moest zijn. De andere kant heb ik met behulp van een foto van het internet kunnen herkennen. De kleine verschillen in lettertype en puntjes geven dan de doorslag. Ook met een beetje peuteren werd een deel van het jaartal gelukkig zichtbaar. Ook is de druiventros rechts en het bijltje links te herkennen. De voorbeeldfoto van het internet is de volgende:

472473

1 cent van Willem III uit 1881 bij de Oude Tol

Van deze bronzen munt zijn er in 1881 in totaal 10.000.000 geslagen. Hij weegt 2,5 gram en is 19 mm. in doorsnede. Het muntmeester teken is een bijl. Helaas is hij op deze vondst niet zichtbaar.

Oude munt bij Boerke Bogers aan de Vossenweg

Deze munt is zo ver vergaan dat het niet meer te achterhalen is was voor munt dit is geweest. Deze munt lag achter de boerderij op het grasland naast de leiding straat.

25ct Juliana uit 1957 in Midlaren

Tijdens een korte zoektocht op het vakantieterrein van Landal de Bloemert vond ik dit kwartje op het campingterrein tegenover ons huisje.

2 keer 1ct aan elkaar geplakt bij de Oude Tol

Deze twee munten kwamen als 1 vondst boven. Ze zaten namelijk met de donker groene zijdes aan elkaar geplakt. Ik zag dat 1 cent uit 1878 kwam dus ik dacht een oude vondst gedaan te hebben. Maar de andere cent kwam uit 1916. Vader en dochter zaten goed aan elkaar geplakt. Er zat 38 jaar verschil tussen de munten.

De oudste munt van WIllem III:

De 38 jaar oudere munt van Wilhelmina:

Duit uit 1739 op een akker nabij de Oude Tol

Aan het eind van mijn zoektocht die dag schreeuwde de metaaldetector het weer eens uit. Apart dat achteraf gezien ik al aan het geschreeuw horen kon horen dat het hier om een bijzondere vondst zou gaan. Ik zag meteen op de munt HOL – LAN – D en 17. De rest was weggevallen. Aan de andere kant had ik geen herkenningspunten. Ik wist dat het om een duit moest gaan uit HOLLANDIA en ergens uit 1700 moest komen. Eerst maar eens zien hoe hij boven kwam.

IMG-20140316-WA0001Na wat voorzichtig schoonmaken kwam het onderzoek naar de datum. Dit heb ik gedaan met afbeeldingen van Google. Ik heb jaar voor jaar geconfronteerd met mijn vondst door in Photoshop de foto’s over elkaar te leggen. Dat had na enig speurwerk en knippen en plakken de volgende slideshow als resultaat. We weten gelijk dat de Duit uit 1739 komt!

Om de overlay te maken met mijn vondst heb ik van het internet een foto als voorbeeld gebruikt. Dit paste zo goed dat ik deze foto ook wil laten zien aan jullie.

duit1739_voorbeeld

Dubbele vondst op akker nabij de Oude Tol

Op de akker nabij de Oude Tol ging ik op zoek. Het was vandaag mooi weer en boer Piet wist te vertellen dat de akker vlak gereden was. Ik vol goede moed op zoek en al goed had ik een mooie piep. Bij het opgraven vond ik al snel deze knelkoppeling.

knelkoppeling1_OudeTol

“Ach ja”, dacht ik bij mezelf. “Het is mooi weer en het is een leuke eerste vondst, maar het is nog geen geld!”. Tot ik het zand uit de koppeling klopte en er in keek.knelkoppeling2_OudeTol

Voor “the record” heb ik de cent even verwijderd en op de foto gezet. Na de foto is de cent terug in de koppeling gegaan.

1 Centieme van Leopold II uit 1869 bij de Oude Tol

Net als bij het Landgoed Lievensberg en Huize Goeree hebben de Belgen ook op deze plek hun geld verloren. Deze keer een centiem van Leopold II uit 1869. Hij is nog best gaaf aan één kant maar ook hier is de rand beschadigd en is het jaartal moeilijk te lezen. Gelukkig heb ik de microscoop voor een vergroting. Het is een vondst die ook weer van de akker komt op de Geestgronden nabij de Oude Tol.

Jpg_20140309185620

1 cent van Wilhelmina uit 1906 bij de Oude Tol

Het is niet heel erg makkelijk te zien maar deze koperen cent van Wilhelmina komt uit 1906. De Leeuw met de streepjes zijn goed bewaard gebleven maar de randen hebben helaas wel erg geleden in de grond. Hierdoor is er een cijfer deels weggevallen uit het jaartal. Met de microscoop heb ik geprobeerd een detailfoto te maken. Deze vondst heb ik gedaan op een akker op de Geestgronden nabij de Oude Tol.Jpg_20140309191431

Rekenpenning uit 1586 – 1635 in de Augustapolder

Bronzen Jeton of rekenpenning van:

Krauwinckel
Damianus: eigenaar 1543, overleden in 1581 of
Hans I (brother of Damianus): mede eigenaar in 1562, overleden in 1586 of
Egidius (son of Damianus): eigenaar 1570, overleden in 1613 of
Hans II (son of Damianus): eigenaar 1586, overleden in 1635 uit Neurenberg in Duitsland.

Voorzijde
(rozet) HANNS. KRAVWINCKEL. IN. NV rondom 3 kronen en 3 lelies afwisselend rond een roos.

Achterzijde
(kruis) GOTES . REICH . BLEIBT . EWICK – Gods koninkrijk blijft eeuwig.

Deze rekenpenningen werden gebruikt door overheidspersoneel, handelaren en rentmeesters om ingewikkelde berekeningen te maken en zo hun financiële zaken inzichtelijk te krijgen. Bij deze berekeningen werd een bord gebruikt om de penningen op te leggen. De penningen symboliseerden een bepaalde waarde. Deze manier van rekenen werd overal toegepast in de periode van 1586 – 1635 (de periode waarin deze penningen gemaakt zijn). Niet precies valt te zeggen van wanneer mijn vondst precies is, wie het heeft gebruikt en welke waarde het heeft gesymboliseerd.

Wilt u meer weten over rekenpenningen uit Neurenberg. KLIK HIER!

rechenpfennig_html_514b0912

Afbeelding uit Italië uit de late middeleeuwen waarbij rekenpenningen worden gebruikt op een rekenbord.

1 cent van Juliana uit 1951 bij de Duintjes

1ct_Juliana_1951_DuintjesOp een markante plek vond ik deze cent. Het was aan de rand van een rechthoekig gat wat lijkt op de kelder van een gebouw. Als ik aan de rand moest graven kwamen er veel puinresten mee naar boven. Ik denk dat dit het Paviljoen moet zijn geweest wat voor de oorlog 30.000 bezoekers per jaar trok. Duidelijk herkenbaar in het landschap als kenmerk van voormalige bebouwing. Alleen de cent is in de naoorlogse periode verloren toen het paviljoen al weg was.

20140104_115900

 

1 centiem van Leopold 1 of 2 bij voormalig Landhuis Goeree

1centieme_Goeree_LeopoldTijdens mijn tweede bezoek aan het perceel van het voormalig landgoed Goeree vond ik langs een enorme taxus haag deze 1 centiem munt van Leopold I of II. Aan de leeuw met de plaquette kan ik zien dat het een munt van Leopold van België betreft maar door de zure grond bij de haag is de kant met het jaartal erop zo erg aangetast dat er geen jaartal valt te achterhalen. Door mijn vondst van de Duit uit 1785 op dit perceel lijkt mij dit eerder een centiem van Leopold I dan Leopold II. Leopold I was koning van 1831 tot 1865 en Leopold II regeerde van 1865 tot 1909.

Leopold I – Eerste koning van België

 

Leopold II – Tweede koning van België

 

 

 

Wikipedia schrijft: Plannen voor een aanval op Nederland door Leopold II

De Vlaamse journalist Kris Clerckx onderzocht documenten uit het huisarchief van de koning waaruit bleek dat kroonprins Leopold II vergevorderde plannen had om Nederland binnen te vallen. Hij wilde op deze wijze toegang krijgen tot koloniën (hij had eerder gepoogd om het verlieslatende Borneo te verwerven) en bovendien vond hij (net als zijn vader) dat Limburg, Noord-Brabant en Luxemburg tot België behoorden. Een uitgebreide Belgische spionagemissie uit 1854 (met schetsen van alle belangrijke Nederlandse vestingen) meldde dat het Nederlandse leger veel zwakker en kleiner was dan het Belgische en er bovendien veel minder in werd geïnvesteerd, waarbij een deel van het geld ook nog opging aan de marine (die in België geen rol van betekenis speelde), die bij een invasie over land nutteloos zou zijn geweest. Wel had Nederland sterke verdedigingslinies langs de rivieren (vooral de Hollandse Waterlinie was goed onderhouden) en werd verwacht dat de vaderlandslievende bevolking massaal in opstand zou komen. Een aanvalsplan voorzag in een oproer in katholiek Nederland als aanleiding (er woonden volgens spionagegegevens in 1854 ongeveer 1,2 miljoen katholieken en 1,7 miljoen protestanten in Nederland) en vanuit die hoek verwachtte de koning dan ook steun voor zijn aanval. De aanval zou op dezelfde wijze moeten plaatsvinden als de Fransen hun aanval inzetten in 1795: over de Waal gevolgd door een verrassingsaanval op Amsterdam. Onderweg terug (de ‘omval’) zouden de gevreesde verdedigingslinies bij Utrecht in de rug worden aangevallen. Bij de aanval moest de Nederlandse koning worden afgezet en het volk zou vervolgens besluiten over het lot van de katholieken. Het einddoel was namelijk alle katholieke gebieden tot aan de rivieren ‘onder één kroon te verenigen’. Tijdens de aanval zou dan blijken welke provincies zich wel en welke zich niet bij België wilden aansluiten.

Het plan ging uiteindelijk niet door omdat de toen nog regerende Leopold I het plan veel te riskant vond. Bovendien bleef steun van Frankrijk uit. Gehoopt werd vooraf op inactiviteit van Franse zijde (stilzwijgende steun); Pruisen zou dan ook inactief blijven en Engeland had het in die tijd waarschijnlijk te druk met de oorlog met Rusland. Leopolds hoogste Franse diplomaat in Frankrijk (de prins van Chimay) zag echter weinig realisme in het plan en stribbelde tegen. Toen kroonprins Leopold uiteindelijk toch aan tafel kwam te zitten met een oom van keizer Napoleon III moet deze hem duidelijk hebben gemaakt dat de invasie niet zou worden gesteund (er zijn geen documenten over gevonden), want de aanvalsplannen verdwenen daarna in de ijskast.

Het vinden van Belgisch geld in onze regio is niet heel erg vreemd dus. Het valt wel op dat het geld is uit de periode van Leopold I. De jacht bracht de Belgen hier in die tijd is zo mijn vermoeden. Ze verzamelden zich bij landhuizen of boerderijen die misschien wel eigendom waren van welgestelde Belgen en hier hun buitenverblijf hadden. Bij die inmiddels verlaten plekken vind ik nu bewijs van hun aanwezigheid. Dat de Belgen dit gebied hebben willen inlijven is begrijpelijk, omdat er hier tot aan Dinteloord al veel Belgische huiseigenaren waren. Dit is mij bij Huize Goeree verteld door een medewerker van de rattenbestrijding die daar zijn werk kwamen doen. Dat de Belgen na het bekend worden van de voorgenomen plannen hun buitenverblijven (wellicht uit angst) verlieten is daarmee misschien ook logisch te verklaren. Van Leopold II zullen we daarom waarschijnlijk geen geld terugvinden.

1/2 cent van Willem I uit 1828 bij Landgoed Lievensberg

halve-ct_WillemI_1828_LieveDeze 1/2 cent is gevonden door Fabiënne Landa. Ze vond hem vlak bij de hanger met de heilige Hubertus. Het zou goed mogelijk kunnen zijn dat deze 2 voorwerpen door één en dezelfde persoon verloren zijn. Volgens de Muntencatalogus zijn er in 1828 op twee locaties in totaal 5.391.973 geslagen.  4.034.131 munten in Brussel en 1.357.842 munten in Utrecht. Deze munt komt uit Utrecht, omdat rechtsonder het wapen (bijna niet zichtbaar) een fakkel aanwezig is en er niet een hoofdletter B onder de C staat. Deze munt is zeldzamer, omdat er minder van gemaakt zijn.

 

1ct van Wilhelmina uit 1898 bij Landgoed Lievensberg

1ct_1898_LievensbergDe cent is tijdens het opgraven aan de rand helaas beschadigd. Dat kwam omdat de cent tussen een boel bouwpuin vandaan gevist moest worden van gele ijsel steentjes misschien wel afkomstig van de gesloopte boerderij. Toevallig is door Fabiënne het opgraven van deze cent vastgelegd.


Duit uit Gelderland van 1785 bij voormalig Huize Goeree

Duit_Goerree_1785

Deze duit uit 1785 kon ik niet terug vinden in mijn onlangs gepubliceerde boekje van de Munten catalogus van 1795 en 1981. Daarom moest ik het internet raadplegen om te achterhalen welke munt dit is. Ik kon zelfs op de website van de Koninklijke Nederlandse Munt geen informatie terugvinden. Daarom ben ik bij afbeeldingen gaan Googlen en vond hem daar terug op de website van Collectie Gelderland met de zoekopdracht “munt 1785”. Op de munt staat vermeld: *D GEL RIAE 1785 en aan de andere kant om het wapen met 2 leeuwen en een kroon INDEO-EST-SPES-NOSTRA. De *D is nagenoeg verdwenen maar GEL RIAE en 1785 staan er nog duidelijk op. *D staat voor duit en GEL RIAE voor Gelderland. De spreuk rond het wapen verwijst naar zoals ik had begrepen een legende die ik niet zelf heb weten te achterhalen maar op 14 april 2015 wist ene Nagelhout via mijn website mij het volgende te vertellen:

Op de gevonden gelderse duit staat IN DEO SPES NOSTRA Dat verwijst niet naar een legende zoals verondersteld in de beschrijving maar betekent: Op God is onze hoop.

duit_gevonden

1ct van Willem I uit 1828 bij de Heimolen

1ct_WillenI_1828_HeimolenDe munten zijn gevonden vlak langs het hekwerk wat het fietspad met het achterland scheid. In de buurt van deze munt lag ook de achterplaat van een voltmeter. Ze hebben waarschijnlijk niet zo veel met elkaar te maken, maar het verraad waarschijnlijk wel de plaats waar de Molen (of een bijgebouw) heeft gestaan en vermoedelijk dan de ingang.

Munt_gevonden

 Hieronder een afbeelding van een onbeschadigd exemplaar. Afbeeldingen afkomstig van de website van Koninklijke Nederlandse Munt.

download7download8

1/2 cent Willem I uit 1837 bij Landgoed Lievensberg

halve ct_WillemI_1837halve-ct WillemI_achterhalve-ct_WillemI_voorHet is niet heel duidelijk te zien dat deze munt uit 1837 komt. OK… 18 is wel duidelijk maar die 37 waar haal je dat vandaan. In de bovenste foto is door andere belichting de 7 goed te herkennen. Voor de rest gebruiken we wel wat fantasie. Maar als je weet wat je moet zien dan kom je al snel een stuk verder. Kies zelf maar! Ik gok 1837, omdat de roestplek de ronding van de 3 bevat en de 3 ook hoger geslagen is dan de andere cijfers van het jaartal. Niets is dus zeker over het jaar maar wel valt te zien dat er een B nog net onder de C te zien is. Dat betekend dat deze munt in Brussel geslagen is.

download3download4download2download1

 

5ct Juliana uit 1970 bij Landgoed Lievensberg

5ct_Juliana_1970_Lievensber

De vondst van deze munt kondigde zich al aan op het moment dat de zode die ik had gestoken werd omgedraaid. Er tekende een mooie cirkel in de onderkant van de zode, maar de munt lag nog in het gat al weer bedolven onder zand. Bij zo’n eerste aanblik is een vondst gegarandeerd. De grootte van de cirkel verraadde al een beetje dat het om een stuiver ging. Zie je de cirkel?

IMG-20131115-WA0004

1 cent Wilhelmina uit 1899 bij de Oude Huijbergsebaan (Cort Heyligerskazerne)

1ct_1899_CortHeyligersKazerne_16-10-2013

Op het voormalige terrein van de Cort-Heyligerskazerne, op de hoek van de Guido Gezellenlaan en de Beukenlaan, trof ik een rij oude bomen aan die na enig onderzoek op oude kaarten bij de Oude-Huijbergsebaan leken te horen. Met die interessante ontdekking op zak ben ik gaan zoeken in dit gebied van nog geen 100 meter lengte. 
Oude-Huijbergsebaan_origVermoedelijk ben ik in de berm van de baan aan het graven geweest en heeft de oorspronkelijke weg rechts van de bomen gelopen. Daar loopt de zichtlijn van de nog aanwezige Oude-Huijbergsebaan door. Maar goed… het zou dus ook links ervan geweest kunnen zijn waar ik bezig was (zie foto). Vlak na deze vondst zijn graafmachines in deze hoek aan de slag gegaan en hebben 2 van de 4 bomen verwijderd. Ik vermoed dat ik op tijd was, maar dat het nu klaar is met zoeken daar.